• Ağ güvenliği en önemli konulardan biridir. Güvenlik duvarı hakkında öğrenebileceğiniz kadar fazla bilgi edinin. Ücretsiz olan pfSense gibi bir güvenlik duvarı sunucusu kurun ve üzerinde çalışın.  ‘Bilgisayar deneme laboratuvarında pfSense güvenlik duvarı projesi‘ sayfasından pfsense ile daha detaylı bilgi alabilirsiniz
• IP adres ve subnet’ ler (alt ağ maskesi) hakkında bilgi edinin Link 1 Link 2
• OSI katmanları üzerinde çalışın Link 1 Link 2
• Windows ve Linux işletim sistemleri üzerinde çalışın
• En çok kullanılan TCPIP protokollerini öğrenin. Bunlardan bazıları: SMTP, POP, IMAP, FTP, SSH, ARP, DHCP, NTP, SNMP, SSL vb.
• Ping, Trace Route, Telnet, NSlookup, Netstat, ipconfig, ifconfig (linux) ve Nbtstat ağ ile ilgili araçları kullanımını telefon numaranızı bildiğiniz gibi bilin
• WireShark, NAST, Zenmap, Angry IP Scanner gibi ağ protokol analiz yazılımlarını kullanmayı öğrenin
• Spiceworks,  OpenNMS, Observium, Capsa, Pandora FMS gibi ağ gözetleme yazılımlarını yükleyin ve üzerlerinde çalışın
• Ucuz bir ağ analiz cihazı edinin ve kullanımını öğrenin
• Ağ kabloları hakkında bilgi edinin
• Yönetilebilir switch’ ler hakkında bilgi edinin. Mümkünse Cisco switch edinin ve üzerinde çalışın

Ağ yöneticiliği zor bir meslek değildir fakat öğrenilmesi gereken çok alan vardır ve gelişen teknolojiden geri kalmamak için kendinizi sürekli olarak güncellemenizi gerektiren bir meslektir. Yukarıdaki adımlar size ağ yöneticiliğine ilk adımı attırmak için yeterlidir sanıyorum.

• 3 ağ arabirim(NIC) kartlı bilgisayar
• İnternet bağlantısı (sabit veya dinamik IP adresi)
• Bir veya iki adet switch
• pfSense güvenlik duvarı ve
• Biraz Linux ve network bilgisi

• pfSense‘ i  bilgisayarınıza yükleyin
• 1. ağ kartına internet sabit IP adresini (96.96.96.200), 2. karta sabit LAN IP adresini (örneğin 192.168.0.1) ve 3. karta da sabit DMZ için bir IP adresi tayin edin (örneğin 192.168.1.1)
• Yerel ağdaki bilgisayarlara dinamik IP adresi tayin etmek için LAN arayüzünde DHCP’ yi aktif hale getirin IP aralığını 192.168.0.100 – 192.168.0.150 olarak ayarlayın
• pfSense kontrol paneline http://192.168.0.1 IP adresinden ulaşın (kullanıcı adı: admin, şife: pfsense)
• Internet sağlayıcınızın vermiş olduğu birincil (primary) DNS sunucusu ve ikincil (secondary ) DNS sunucusu adreslerini konfigürasyon sayfasında girin.
• WAN arayüzünde internet sağlayıcınızdan aldığınız sabit IP, Gateway IP adreslerini kullanarak gerekli alanları doldurun
• Kullanıcı adını ve şifreyi değiştirin
• System-> User Manager’ den 80 port adresini 8080 olarak değiştirin
• Uyarılar için SMTP e-mail bilgilerini değiştirin

• Switch’ i pfsense’ in LAN arayüzü kartına ağ kablosu ile bağlayın
• Diğer bilgisayarları ağ kablosu ile bu switch’ e bağlayın
• Bilgisayarlardan google.com’ a ulaşın

• Switch’ i pfsense’ in OPT1 veya DMZ için ayrılan arayüzü kartına ağ kablosu ile bağlayın
• DMZ trafiğinin yerel ağa ulaşmasını Firewall Rules menüsünden engelleyin fakat yerel ağ trafigi DMZ’ ye ulaşabilsin
• Bir sunucu bilgisayarını ağ kablosu ile bu switch’ e bağlayın (örneğin, web sunucusu)
• Port 80′ i Firewall Rules menüsünden sunucu için açın
• Bu sunucudan internete ve internetten web sunucunuzdaki bir siteye ulaşın

Detaylı Bilgi: Link 1 Link 2 Link 3 Link 4 Link 5

• pfSense Paket Menajerinden  PfBlocker’ ı indirin ve yükleyin
• PfBlocker’ ı aktif hale getirin
• Bazı ülkeleri engelleyin
• SpanHaus.org gibi IP engelleme listelerini ekleyin
• PfBlocker’ ı widget olarak dashboard’ a ekleyin

Gereksinimler: 

• Bir gmail hesabı
• Ücretsiz olan Google Cloud Print App’ i
• Herhangi bir bilgisayarda Chrome Tarayıcısı
• Bir yazıcı

• Google Store’ dan Google Cloud Printer’ i android telefonunuza veya tabletinize yükleyin
• Bilgisayarınıza Chrome Tarayıcısını yükleyin
• Chrome adress barına chrome://devices yazın
• Add Devices butonunu tıklayın ve yazıcınızı ekleyin
• Andoid telefonundan yazıcınıza bir dosya gönderin (Android sürümü 4.3′ ün altında ise share->Cloud Print’ i seçin, 4.4 ve üzeri ise Printing’ i seçin)

Detaylı Bilgi: Link 1

• PBX kartını bilgisayarınıza yükleyin
• Elastix’ i yükleyin (Sadece Elastix’ i yüklemeniz yeterlidir. Elastix işletim sistemi, freePBX konfigürasyon paneli, Asterisk, Çağrı Merkezi, VTiger CRM vb. gibi diğer bir çok özellikle birlikte geliyor. )
• Web tabanlı yönetim paneline makinenin IP adresi üzerinden giriş yapın (https://192.168.0.12 gibi)
• Outbound ve Inbound route’ ları kurun
• Bir dahili telefon hattı oluşturun
• Wav müzik dosyasını sox ile Asterisk’ in oynatabileceği 16-bit’ lik gsm dosyasına dönüştürün
• Ofis açık ve ofis kapalı IVR (Sesli Yanıt Sistemi – Robot Operatör – Interactive voice response) menüsü oluşturun
• Voicemail (telesekreter) aktif hale getirin ve kendinize mesaj bırakın
• Konferans odaları oluşturun
  
• Birden fazla IP telefonunuz varsa arama sırasında diğer IP telefonu dinleyin (Barge)
• Birden fazla IP telefonunuz varsa aramayı diğer IP telefona yönlendirin
• IP telefonda gerekli konfigürasyonları yapın ve telefonun PBX sistemi ile bağlantılı olduğundan emin olun
• IP telefonu Elastix’ in PBX konfigürasyon sayfasında tanıttırın
• Karşı taraf beklemeye alındığında arka planda bekleme müziği çaldırın
• Beni takip et (Follow me) özelliği ile gelen aramayı cebinize yönlendirin
• Tatil günlerinde otomatik olarak oluşturmuş olduğunuz tatildeyiz dosyası devreye sokun
• Telesekretere mesaj bırakıldığında mesajı e-posta ile kendinize ekli dosya olarak gönderin
• Başka bir bilgisayarınıza ücretsiz Softphone yükleyin ve Asterisk PBX’ e bağlanarak harici bir arama gerçekleştirin. Bir kulaklığa ihtiyacınız olacaktır.
• Queue ekleyin ve gelen aramaları sıraya koyun ve yönetin
• Faks özelliğini kurun ve faks gönderin
• PBX’ e otomatik olarak istediğiniz bir zamanda kendi cebinizi aratın örneğin uyandırma servisi gibi
• Kendi sesinizi IP telefon üzerinden kayıt edin ve ve telesekreteriniz cevapsız aramalarda sizin sesinizi kullansın
• Asterisk .conf dosyalarına bir göz atın ve Asterisk programlama hakkında bilgi edinin
• Arkadaşlarınızdan birine kurmuş olduğunuz PBX’ e ulaşım hakkı verin ve  SoftPhone veya IP telefon kullanarak herhangi bir numarayı arattırın
• Eğer Skype business hesabınız varsa PBX’ iniz ve Skype arasında bağlantı kurun Skype aramalarına PBX ile cevap verin
• FreePBX kontrol panelinde Elastix konfigürasyon yedeğini alın

Gelişmiş Adımlar:

• İleriki aşamalarda aynı PBX üzerinde birden fazla kuruluş/şirket için IVR kurun (A ve B şirketlerinin konfigürasyonları aynı makinede olsun)
• Active Directory sunucunuz varsa LDAP sunucu ve Active Directory’ de PBX kullanıcılarının kimliklerini doğrulayın
• Ağınızda VLAN oluşturun ve PBX ve IP telefonunuzu bu VLAN üzerinden kullanın
• Ağınızda VPN oluşturun ve başka bir ağdan PBX’ inize IP telefonunuz ile bağlanın(VPN destekli IP telefon)
• Google Voice/GTalk bağlanın ve diğer Google Voice kullanıcıları ile  ücretsiz olarak konuşun
• İki ayrı mekandaki PBX’ leri VPN üzerinden birbirlerine bağlayın (örneğin Ankara ve İstanbul’ da iki ayrı ofisiniz var. Her bir ofisteki PBX’ leri VPN ile birbirlerine bağladığınızda iki ofis bir ofismiş gibi olacaktır. Böylece yönlendirmeler, dahili hat aramaları, iki ofis arasında ki aramalar sanki bir ofisten yapılıyormuş gibi olacaktır ve şehirler arası arama ücreti olmayacaktır)
• Uzaktan kumanda ile ev veya ofisinizin alarmını asterisk ile kontrol edin

Yukarıdaki adımları başarı ile bitirdiğinizde artık bende Asterisk uzmanlığına doğru bir adım attım diyebilirsiniz. Fakat unutmayın Elastix onlarca özellliğe sahiptir. Vakit buldukça diğer özelllikler üzerinde de çalışmanızı öneririm.

Elastix alternatifleri:

• FreePBX
• AsteriskNOW
• PBX in a Flash

Laboratuvarımı kurdum fakat nereden başlayacağım diyorsanız, aşağıda ki Windows 2012 sunucu projelerinden başlayabilirsiniz. Bazı projeleri diğer windows sunucu sürümlerinde de deneyebilirsiniz.
Unutmayın bunlar sadece projedirler ve bu yüzden detaylı açıklanmadılar.

Laboratuvarımızda, üzerinde çalışabileceğimiz bazı projeler:

• Windows 2012 sunucusunu kurun

Detaylı Bilgi: Link 1

• IIS kurun
• ASP.NET 4.5, .NET Extensibility 4.5, ISAPI Extensions, ISAPI Filters, Windows Authentication,
  Request Filtering gibi IIS özelliklerini kurun
• HTTP’ yi  aktif hale getirin
• Firewall’ da bilinen portları açın (21, 23, 25, 110, 443, 587 vb.)
• IIS’ de bir site oluşturun ve tarayıcıdan test edin

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2

• Windows 2012′ de DHCP sunucusu kurun
• Yerel ağdaki diğer bilgisayarların dinamik IP adresine sahip olup olmadıklarını kontrol edin
• Windows 2012′ de DHCP sunucusu PowerShell ile kurun
• DHCP IP aralığını 100-150 olarak ayarlayın
• Tayin edilen IP adresi süresini bir bilgisayar için azaltın
• Link-Layer Filtering özelliği ile herhangi bir bilgisayara MAC adresini kullanarak izin verin veya kısıtlayın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2

• Active Directory (AD) kurulu değilse kurun
• Active Directory’ de  20 kullanıcı oluşturun
• AD’ de script kullanarak 10 kullanıcı oluşturun
• AD ‘in backup’ ını alın
• Oluşturulan kullanıcılardan 15 tanesini silin
• AD Backup’ın dan silinen kullanıcıları kurtarın
• Linux yüklü bilgisayarınız varsa AD’ ye bağlanın
• AD recycle bin aktif hale getirin
• VPN kurun ve AD’ye bağlanın
• AD de oluşan herhangi bir hatada kendinize e-posta gönderin
• AD ye en son hangi kullanıcının bağlandığını bulun
• AD de karmaşık şifre kuralları adapte edin
• Windows 2012 de CA yı (Certification Authority) yükleyin ve AD ile çalışabilir hale getirin

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2

• User Principal Name (UPN)  üzerinde çalışın

• GPO kurun ve bilgisayarları kilitleyin (lock down) yapın
• GPO ile bilgisayarlara yazılım yükleyin
• GPO’ dan bazi kullanıcılara sadece 12 ile 5 arası bağlanma izni verin
• GPO da bilgisayarları 20 dakika sonra kapatın
• GPO’ da yüzlerce ayar mevcuttur. Bu ayarlar hakkında bilgi sahibi olun
• GPO backup alın
• Kendi GPO’ unuzu oluşturun
• GPO’ daki değişiklikler her 90 dakika da bir yenilenir. GPO’ yu elle yenileyin
• Kullanıcıların oturum açma sürelerini kısıtlayın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2

• Powerhell komutları üzerinde çalışın
• PowerShell scriptleri üzerinde çalışın
• Bilgisayarın tarih ve zamanını değiştirin
• Bir uygulamayı komut ile çalıştırın
• Service bilgilerini listeleyin
• Bir çalışan bir servisi durdurun. Sonra tekrar çalıştırın
• Bir dosyanın adını değiştirin ve bir başka klasöre taşıyın ve silin
• Bir text dosyasını okutun
• Bir text dosyasını diğer bir text dosyası ile birleştirin
• Diskte ne kadar yer kaldığını bulun
• Disk bilgilerini listeleyin
• Bilgisayarın IP adresini bulun
• Ağ bilgilerini listeleyin
• Bütün yüklenmiş olan USB cihazlarını listeleyin

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• WSUS sunucu kurun
• Güvenlik duvarında (Firewall) 80 veya 8530 ve 443 veya 8531 portlarını açın
• Ağ bağlantılarını kurun
• Bilgisayar gruplarını ayarlayın
• Bilgisayar yazılım yenileme ayarlarını değiştirin
• GPO’ da otomatik yenilemeyi ayarlayın
• Diğer bilgisayarların WSUS ile bağlantı kurup kurmadığını kontrol edin (wuauclt.exe /detectnow)
• SSL’ i ayarlayın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3, Link 4

• FTP sunucu kurun
• FTP sitesi ekleyin
• Bir kullanıcı oluşturun
• FTP günlüğünü ayarlayın
• FTP metinlerini (mesaj) ayarlayın
• Firewall’ da 21. portu açın
• Bilgisayarlara Filezilla gibi FTP yazılımı yükleyin
• FTP sunucusuna bağlanın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• Dosya Sunucusu kurun
• Klasör oluşturun ve bir kullanıcıya ulaşım izni verin
• Kullanıcıya göre disk kotası koyun
• Kota sınırı geçerse ulaşımı engelleyin ve günlüge yazdırın
• Başka bir bigisayardan bu klasöre ulaşın ve bir dosya yükleyin
• İndex Servisini ayarlayın
• Dosya sunucusunun güvenliğini ayarlayın
• Windows Firewall aktifleştirin ve gerekli portları açın
• Paylaşılan dosyalarda Shadow Copy’ i ayarlayın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2

• Uygulama sunucusu kurun
  

• RDS terminal sunucu kurun
  

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• DNS sunucusunu kurun

Detaylı Bilgi: Link 1

• RADIUS sunucusu kurun

Detaylı bilgi: Link 1

• Hyper-V kurun

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• Exchange 2016′ yı kurun
• AD’ yi Exchange için hazırlayın
• Kendinize e-posta gönderin

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• MSSQL sunucu kurun
  
• Visual Studio yükleyin
• ASP.NET (vb.net, c# vb.) ile MSSQL’ e bağlanın

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• SharePoint kurun

Detaylı Bilgi: Link 1, Link 2, Link 3

• iSCSI aktif hale getirin
• iSCSI hedef(target) sunucusunu yükleyin
• Sanal Disk (sürücü) oluşturun

Detaylı Bilgi: Link 1

• MySQL sunucu kurun
• Apache kurun
• PHP’ yi kurun
• WordPress, PestaShop, Magento, OperCart gibi uygulamaları yükleyin ve diğer bilgisayarlardan bu uygulamalara tarayıcınızdan ulaşın

Elinizin altında kullanılmayan eski veya yeni bilgisayarlardan küçük ölçekli bir laboratuvar oluşturarak istediğiniz projeler üzerinde çalışabileceğiniz bir ortam hazırlayabilirsiniz. Bu laboratuvar odanızın bir köşesi veya çalıştığınız kuruluşun herhangi bir odası veya çalıştığınız kuruluşta olabilir. Bazı projelerde daha işlevsel bir laboratuvara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Laboratuvar size bilgi yanında beceride kazandıracaktır ki çoğu işverenin tercihi bilgiyi beceriye dökebilenlerdir. Laboratuvar denilince aklınıza çok gelişmiş aletlerden oluşan devasa bir oda gelmesin. Bir laboratuvar kurmakla yeteneklerinizi doğrulayabilir veya geliştirme imkanı bulursunuz. Bilgi okunarak da elde edilebilir fakat bilginizi kullanma becerisini ancak ter dökerek elde edebilirsiniz. Örneğin, youtube’ dan bisiklet kullanma, yüzme veya basketbol hakkında onlarca video seyredip nasıl bisiklet kullanılır?, nasil yüzülür?, nasıl basketbol oynanır? hakkında detaylı bilgi sahibi oldunuzu düşünelim. Bu kadar bilgiden sonra bisiklet kullanabilir, yüzebilir veya basketbol oyuncusu olabirsiniz diyebilirmiyiz? Bu bilgiyi beceriye dökmemiz ve yeteneklerimizi geliştirmemiz gerekir. Deneme-yanılma yoluyla öğrendiğiniz bilgiler daha uzun süreli aklınızda kalacaktır.

Phorix.com

Bir bilgisayar laboratuvarı kurmak için:

1. Ana sunucu
2. İki veya daha fazla windows 7/8/10 ve linux OS yüklü bilgisayarlar
3. 1 switch ağ cihazı

Daha gelişmiş bir laboratuvar için ihtiyaca bağlı olarak daha fazla bilgisayar, sunucu, switch/hub gibi cihazları ileride laboratuvarınıza ekleyebilirsiniz.
1. Firewall (Güvenlik Duvarı)
2. Yönetilebilir Switch(Managed switch)
3. DNS Sunucu
4. NAS
5. E-posta ve Exchange Sunucu
6. ….

gibi eklemeler yapabilirsiniz. Ayrı ayrı sunucular yerine bir sunucu içinde sanallaştırma(virtualization) ile diğer sunucuları kurabilirsiniz.

Fazla sunucu demek fazla elektrik kullanımı demektir. Elektrik harcamasını da göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederim.

Bu arada kurduğunuz laboratuvarda fazla zaman geçirip kendinize ve ailenize zaman ayırmayı unutmayın.

Laboratuvarımı kurdum fakat nereden başlayacağım diyorsanız, Windows 2012 için hazırlamış olduğum proje sayfasındaki projelerden başlayabilirsiniz. Sayfaya gitmek için burayı tıklayın